De klap van het verlies

De klap van het verlies

De klap van het verlies van iets of iemand die je dierbaar is, komt hard aan en kan je hele leven op zijn kop zetten. Bij sensitieve mensen kan zo’n rouwproces nog zwaarder zijn. Er zijn vanuit de huidige kennis voer hoogsensitiviteit, stress en rouw verschillende redenen die erop wijzen dat rouw bij HSP nog harder binnenkomt dan bij andere mensen.

De belangrijkste kenmerken van hoogsensitiviteit zijn de grotere hoeveelheid prikkels die binnenkomen en de diepgaande verwerking daarvan. Een groot verlies is een extreme stress-situatie, omdat het alles op zijn kop zet, en waarbij het brein heel veel externe maar ook interne prikkels, zoals hevige emoties, moet verwerken. Dat gebeurt bij iedereen en door de hevige emoties en de stress-reactie ontstaat bij iedereen overprikkeling. Door hun gevoeligheid voor die prikkels is de emmer bij HSP sneller vol dan bij niet-sensitieve mensen en kost het meer tijd om de emmer ook weer leeg te laten lopen – terwijl er ondertussen steeds weer prikkels bij komen die verwerkt dienen te worden.

Afwijzingsgevoeligheid

Door de diepgaandere verwerking geven HSP bovendien meer gewicht aan negatieve gebeurtenissen, volgens de Rejection Sensitivitiy Theory (RST) van de Amerikaans psychotherapeut Elaine Aron. Afwijzing (rejection) is hierbij het centrale begrip. Een verlies, of dat nu een overlijden van een dierbare is of een scheiding of het verlies van een baan, is een ultieme vorm van afwijzing. Voor het brein maakt het geen verschil of dat werkelijk zo is of dat het alleen maar zo voelt.

Vrijwel iedereen heeft in een rouwproces wel eens het gevoel van afwijzing, met intense woede en teleurstelling (“hoe kan hij / zij er nu zomaar tussenuit knijpen en me in de steek laten?!”) maar voor HSP is dat dus volgens Aron sterker dan bij anderen. HSP hebben doorgaans ook nog een groot rechtvaardigheidsgevoel, dat in een rouwproces op eenzelfde manier wordt getriggerd: “het is niet eerlijk dat hij / zij er niet meer is, dat ik zonder hem / haar verder moet, dit hoort niet, dit mag niet”. Het kan zulke grote existentiële vragen oproepen, dat een depressie op de loer ligt.

Oude wonden

Uit onderzoek naar het geheugen blijkt bovendien dat iets wat grote impact heeft – en HSP geven dus al meer gewicht aan negatieve gebeurtenissen – als het ware in ons brein wordt ‘gekrast’. Bij HSP lijken die krassen dieper en gedetailleerder te zijn: ze herinneren zich die gebeurtenis scherper. Dat heeft te maken met de activiteit van bepaalde hersengebieden. Herinneringen aan oud verlies worden bij ieder nieuw verlies opnieuw getriggerd. In de praktijk zien we dat juist bij HSP oude pijn (verliezen, trauma, negatieve ervaringen) opnieuw de kop opsteekt bij een nieuwe wond. Tijd heelt die wonden niet. Dat moet je zelf doen door aan je eigen frequentie te werken. Samen met een coach kijken naar wat het verlies met jou doet, kan dus van cruciaal belang zijn.

Emoties nemen de overhand

Een derde kenmerk van HSP is wat Elaine Aron de ‘emotionele intensiteit’ noemt: sensitieve personen hebben over het algemeen intensere emotionele reacties. Bij een ingrijpend verlies komen tal van emoties los: boosheid, verdriet, angst, opluchting, schuldgevoel. Op de meest onmogelijke momenten kunnen (hevige) emoties je overvallen. Dat is een normale stressreactie van het brein. De Vlaamse HSP- en stressdeskundige Elke van Hoof spreekt in haar boek ‘Hoogsensitief’ over het kip-zonder-kop-fenomeen: als het stressbrein de regie overneemt, gaan je emoties met j op de loop en ben je niet meer in staat de dingen te doen die de prefrontale cortex doorgaans wel zo goed kan.

Je rationale brein – helder nadenken – doet even niet meer mee. Het kip-zonder-kop-fenomeen overkomt iedereen bij een ingrijpend verlies, maar HSP zijn hier door hun gevoeligheid voor overprikkeling en kwetsbaarheid voor stress-gerelateerde problemen veel vatbaarder voor. Bij HSP is zodoende het risico hoger dat ze blijven hangen in de emotie.  Emoties aanvaarden en doorleven is een belangrijke rouwtaak, erin blijven hangen is niet gezond. Dat kan leiden tot gestagneerde rouw.

Geïnspireerd door Rouw- en verliescoach Natascha Kayser

Mezelf vinden kan alleen op mijn manier

Mezelf vinden kan alleen op mijn manier

Mezelf vinden kan alleen op míjn manier

Ken jij dat gevoel dat je nog zóveel moet doen, maar je al moe wordt bij de gedachte om eraan te beginnen? Of heb jij het idee dat je altijd maar met werk bezig moet zijn? Ik ken dat gevoel wel, of beter gezegd: ik kende dat gevoel. Als HSP kun je jezelf vaak volledig uitgeput voelen door onrust. Dit kun je heel lang volhouden, totdat je gaat merken dat je het niet meer volhoudt. Je wordt ziek of krijgt andere klachten waardoor je weet: dit zou wel eens een signaal kunnen zijn dat ik mijn leven anders in mag gaan richten!

Het maken van een dagplanning was voor mij de oplossing, ik voelde me weer energiek en wist précies waar ik aan toe was; iedere dag opnieuw! Sinds ik mijn dagen efficiënt en praktisch indeel, heb ik veel meer overzicht en weet ik precies wat ik wanneer moet doen. Een ideale uitkomst voor mij. Uiteraard wil ik jullie de ‘kneepjes’ van het dag indelen niet onthouden! Ik geef je tips!

Tip 1: Bewust de dag door!

Wat mij ontzettend helpt is om de dag te starten met gezonde voeding. Om maar wat te noemen: volle kwark met havermout en haverzemelen; het liefst met nog een half gesneden avocado erbij. Mijn lijf vindt het fijn om gevoed te worden met krachtige voedingsstoffen. Ik ben heel dankbaar voor mijn leven en ben dus graag zuinig op mezelf.

Tip 2: Rust, reinheid, regelmaat


Naast een gezond ontbijt, werkt het voor mij het beste om mijn dag te starten met een meditatie. Dit doe ik bijvoorbeeld 25 minuten. Soms in volledige stilte, maar ook wel eens met een zelfhypnose of geleide meditatie.

Tijdens het invullen van mijn dagplanning zorg ik ervoor dat ik voldoende rustmomenten tussen de activiteiten in plan, zodat ik mezelf gedurende dag steeds even kan ‘opladen’. Een rustmoment kan een meditatiemoment zijn, of een wandeling in de natuur. In ieder geval ben ik tijdens deze oplaadmomentjes even weg van mijn werkomgeving.

In mijn dagplanning neem ik als uitgangspunt mee dat ik voldoende in beweging wil zijn. Ik functioneer nu eenmaal niet als ik de hele dag op één plek moet zitten. Tussendoor een wandeling of een boodschap doen om ‘in beweging’ te zijn zorgt ervoor dat ik in de juiste flow blijf.

Zodra mijn rust, reinheid, regelmaat in balans is met voldoende lichaamsbeweging en lichamelijke gesteldheid voel ik mezelf opgeladen, met als gevolg dat ik meer focus heb en creatiever ben gedurende de dag. Dit blijkt overigens ook uit meerdere onderzoeken.

Bonustip: omring jezelf met positieve mensen, om je eigen energietrilling niet te verlagen. Een hoge vibratie is nodig om fijn de dag door te kunnen komen.

Tip 3: Inplannen van activiteiten en werkzaamheden


Ik kies er heel bewust voor om mijn week niet té vol te plannen: op die manier houd ik ruimte voor mezelf over en kan ik de dingen doen die ik belangrijk vind ik het leven. Deze tip wil ik je absoluut meegeven! Heb jij het idee dat jij van alles moet, omdat dit van jou verwacht wordt? Met dit gevoel heb ik ook jaren rondgelopen, tot ik niet meer kon; ik was volledig uitgeput.

Voor een lange tijd ben ik veel te veel bezig geweest met werk, wat voor mij absoluut een valkuil was. Jaren lang heb ik mezelf geleefd en uitgeput gevoeld in het leven. Ik leefde op de automatische piloot: werken, eten, slapen. En dat de volgende dag weer opnieuw.

Ik was ervan overtuigd dat dit van mij verwacht werd vanuit mijn omgeving. Ik had er werkelijk geen idee van hoe ik mezelf kon ontspannen. Dit uitgeputte gevoel brak mij op en dus besloot ik een manier voor mezelf te gaan zoeken waarmee ik mijn ontspanning kon vinden én uiteindelijk mijn werkzaamheden met nieuwe focus kon oppakken. En, ik kan je vertellen: die manier heb ik gevonden!

Tussendoor lekker wandelen of creatief bezig zijn hebben mij absoluut geholpen om tijdens drukke werkdagen even écht in het ‘hier en nu’ te zijn. Enkele jaren geleden kwam ik daarnaast ook in contact met hypnotherapie, yoga en meditatie. Vanaf dat moment is er een wereld voor me open gegaan!

Wat ik merk bij mezelf is dat ik meer kwaliteit kan geven aan mijn werkzaamheden, omdat ik voorafgaand een sessie aan ontspanning heb gedaan, zoals een wandeling of meditatie.

Dat laat maar weer zien dat ontspanning zoveel belangrijker is dan jezelf (onbewust) uitputten door bezig te zijn met van alles wat niet belangrijk is!

Tip 4: Gebruik een agenda: papieren of digitaal


Ik werk het liefst met een papieren agenda. Tastbaarheid voelt voor mij het meest vertrouwd, zelfs in  2021, haha. In mijn agenda staat mijn planning voor de hele week, of zelfs voor de maand. ’s Ochtends, nadat ik rustig ben opgestaan, ga ik mijn dagplanning opschrijven. Dit is een (tijd)schema waarin ik overzicht voor mezelf creëer. Positieve gevolgen van dit schema zijn houvast, efficiëntie en structuur. Dit geeft mij veel rust in het hier en nu. Leven met aandacht is voor mij belangrijker dan productiviteit.

Tip 5: Wat heb ik er aan?

Vraag jezelf gedurende de dag af wat je aan een bepaalde activiteit hebt. Wat levert het op? Levert het überhaupt iets op? Of levert het niets op en kan ik er net zo goed geen aandacht aan schenken?

Voorbeelden van ‘urgente’ zaken: crises van andere mensen, dringende problemen, projecten met deadline, klachten, rapportages.  Voorbeelden van belangrijke zaken: planning en voorbereiding, gezondheid en bewustzijn, ontspanning, werken aan jezelf. De challenge is om hier een goede balans in zien te vinden.

Hoeveel tijd besteed je aan:

-crises van anderen
-onnodige onderbrekingen
-sommige (weinig toevoegende) vergaderingen
-sommige telefoontjes
-tijdsverspilling
-vluchtactiviteiten zoals gamen, roken en destructief gedrag
-teveel TV en internet
-sommige post en mail

Het is belangrijk dat jij jezelf hiervan bewust bent!

Nooit meer vergeten

  • Plan voldoende rustmomenten in je dag!
  • Begin je dag in te plannen met momenten voor jezelf; want als je tijd voor jezelf creëert, kun je met meer flow en aandacht bij de overige activiteiten aanwezig zijn. Prettig voor jezelf, en voor anderen.

Uit ervaring weet ik als ik mijn hele week vol plan, ik dan vaak halverwege de week mezelf op een energielek betrap. Of misschien in het weekend niet meer optimaal kan genieten en dat is niet liefdevol naar mezelf toe, toch?

Om jou een idee te geven van mijn dagindeling, geef in je een voorbeeld van hoe mijn ideale dag eruit ziet:

07:30               opstaan en klaarmaken voor de dag ( douchen, aankleden, ontbijt)
08:30               mediteren
09:00               wandeling
10:00               coaching sessie
11:30               koffiepauze
12:00               coaching sessie
13:30              lunch
14:00              kennismaking
15:00               vrije invulling naar behoefte
16:00               werken aan de opleiding / huiswerkopdracht
17:00               laptop afsluiten en werkdag afsluiten
Avond             uurtje yoga

Kan ik jou helpen met het maken van een dagindeling?


Ben jij ook uitgeput? Of heb jij het idee dat jouw dagplanning ook efficiënter kan? Ik ben heel benieuwd naar jouw ervaringen en kan niet wachten om samen met jou aan de slag te gaan om ook jouw dagen lichter te maken. Stuur me gerust een mailtje!

Breedvoerig onderzoek onder hoogsensitieve personen

Breedvoerig onderzoek onder hoogsensitieve personen

Anders denken

Hoogsensitiviteit? Mensen denken bij het woord al snel aan zweverige theoriëen van mensen met vermoeiende kinderen. Maar hoogsensitieve peronen bestaan wel degelijk, blijkt nu uit een grootschalig onderzoek van klinisch psychologe Elke van Hoof (VUB). Ze stelde resultaten voor op het internationale Congres voor Hoogsensitiviteit in Brussel. ‘Scans bewijzen het; ze dénken anders’. Het onderzoek is uitgevoerd op meer dan 1500 volwassenen tussen de 29 en de 58 jaar. Ondertussen is er bij de KU Leuven ook een onderzoeksproject waarin hoogsensitiviteit bij 800 kinderen wordt onderzocht.

Diepgaande verwerking

Uit onderzoek blijkt dat diepgaande verwerking het belangrijkste kenmerk van hoogsensitiviteit is waardoor overprikkeling, emotionaliteit of subtiliteit in waarnemen kan ontstaan. Diepgaande verwerking legt professor van Hoof als volgt uit: “simpel uitgelegd heeft een ‘niet HSP’ een filter in het informatie-verwerkingssysteem in de hersenen. Afhankelijk van welke activiteit hij uitvoert, beslist de filter welke informatie er binnenkomt. De gefilterde informatie wordt verwerkt in de hersenen. HSP-ers hebben die filter niet: alle prikkels komen op elk moment binnen”.

 

Bron:

Professor dokter Elke van Hoof

Cathérine Ongenae 29 juni 2015

Interviews, non-fictie, psychologie

www.catherineongenae.com